Skip to content
naulon

Not checkedNot checked for notices yet.

ارتباطات بصری خط نستعلیق در نسخه مثنوی خواجوی کرمانی

میترا معنوی راد, رقیه دیزج چراغی

هنر اسلامی · 2021

doi:10.22034/ias.2020.211735.1109 (opens in a new tab)

We email you when a new notice or a question about this paper appears.

Abstract

خط نستعلیق یکی از خطوط اسلامی است که در ایران ابداع شده و سیر تکوینی خود را پشت سرگذاشته است. نسخه مثنوی خواجوی کرمانی به رقم میرعلی ابن الیاس تبریزی (محفوظ در کتابخانه بریتانیا) یکی از نمونه­های نفیس و اولیه خط نستعلیق می­باشد. پژوهش حاضر با توجه به قدمت و کیفیت این نسخه، نسبت به تنها نسخه باقیمانده خط نستعلیق به رقم میرعلی تبریزی مشهور (نسخه خسرو و شیرین نظامی)، به بررسی ویژگی­های: ردپای خط نسخ در نستعلیق اولیه، عیار و کیفیت خط در متن و عناوین، ارتباطات بصری عینی و ادراکی حاکم برآن، نقطه، نحوه به­کارگیری خط کرسی و گریدبندی پرداخته است. روش انجام پژوهش حاضر توصیفی و تحلیلی و با تکیه بر داده­های منابع کتابخانه­ای است. بر طبق یافته­ها، در نسخه مثنوی خواجوی کرمانی با وجود قدمت نسخه و ابتدایی بودن خط نستعلیق در آن، خوشنویس به دلیل رعایت ارتباطات بصری ادراکی (نهانی) در طول صفحه، به هماهنگی و زیبایی قابل توجهی دست یافته است. رعایت این مهم در نسخه مذکور و سامان­دهی آن، توسط کشیده­ها، سرکش­ها و نقطه­گذاری­ها امکان­پذیر شده است که سرکش­ها و زوایای آنها نقش اصلی هدایت بصری در طول صفحات را برعهده گرفته­اند. به­طوری­که اغلب حروف بعد از خود را تحت شعاع قرار داده­اند. همچنین کیفیت بالای کتابت در عناوین نسخه نسبت به متن، ذوق هنری و میزان تسلط خوشنویس به خط مذکور را (با وجود ابتدایی بودن نسخه) متذکر است.اهداف پژوهش:1.بازشناسی مختصات خط نستعلیق اولیه.2.بررسی ارتباطات بصری خط نستعلیق در نسخه مثنوی خواجوی کرمانی.سؤالات پژوهش:1.خط نستعلیق اولیه دارای چه ویژگی­هایی بوده است؟2.کاربست خط نستعلیق در نسخه مثنوی خواجوی کرمانی دارای چه ویژگی­هایی بصری است؟

Abstract licence: CC BY

Reads

Read by people on this page

None yet.

Checked or read by AI through naulon

None yet.

A person counts once a day per paper. We keep no cookie and no address: a reader is a hash that changes every day. Any month under five reads shows no number.

Are you an author?

Is this your paper?

Claim it to add your note and be paid when agents cite it. Free.