Skip to content
naulon
Not checkedNot checked for notices yet.

Karol Sauerland, „30 srebrników. Donos w dziejach nowych i dawnych”, Oficyna Naukowa, Warszawa 2012

Agnieszka Rejniak-Majewska

Acta Universitatis Lodziensis: Folia Philosophica · 2015

doi:10.18778/0208-6107.27.09 (opens in a new tab)

We email you when a new notice or a question about this paper appears.

Abstract

W krajach byłego komunizmu problem uwikłania we współpracę z tajnymi służbami i możliwości sprawiedliwego rozliczenia tej części zbiorowej przeszłości do tej pory pozostaje źródłem kontrowersji.W Polsce, inaczej niż w Niemczech, gdzie uchwalona w 1990 roku ustawa o Aktach Służby Bezpieczeństwa Państwowego NRD (Stasi) stosunkowo szybko otworzyła poszkodowanym dostęp do akt i umożliwiła ich naukowe opracowanie, droga do rzetelnego rozpoznania tego rozdziału najbliższej historii utrudniona została przez częściowe zniszczenie dokumentów dawnego aparatu bezpieczeństwa PRL.Sprawa lustracji -nie rozwiązana w sposób przejrzysty i systemowy, stała się przedmiotem politycznych manipulacji i wywołała dzielący społeczeństwo, trwający przez lata konflikt, w którym argumenty polityczne mieszają się z argumentami natury moralnej.Jednym z kluczowych dylematów w tym sporze, wyostrzonym przez zjawisko "dzikiej lustracji", pozostaje to, na ile ujawnienie tożsamości dawnych współpracowników i informatorów samo może być powtórzeniem logiki denuncjacji -krzywdzącym dla osób, których zaangażowanie było znikome, a zachowania wynikać mogły z różnych pobudek.W jaki sposób oceniać i sądzić ludzkie decyzje oraz działania, które były częścią systemu zorganizowanego bezprawia?Książka Karola Sauerlanda podejmuje te zagadnienia w szerszej historycznej perspektywie, kreśląc -zgodnie z tytułem -zarys społecznej historii donosu, przede wszystkim jednak uwypuklając prawne i moralne problemy związane z oceną winy, a także odpowiedzialności donosicieli.Książka została napisana po niemiecku w latach 90., więc, jak można się domyślać, bezpośrednią pobudką do podjętego w niej namysłu było otwarcie archiwów Stasi i związane z tym niemieckie dyskusje.Autor nie ograniczył się jednak do wydarzeń z komunistycznej przeszłości -drugim ważnym obszarem analiz uczynił problem kolaboracji i denuncjacji w okresie Trzeciej Rzeszy.Z zestawienia tego wyłania się porównawczy obraz nazistowskich Niemiec i NRD jako systemów

Abstract licence: CC BY-NC-ND

Reads

Read by people on this page

None yet.

Checked or read by AI through naulon

None yet.

A person counts once a day per paper. We keep no cookie and no address: a reader is a hash that changes every day. Any month under five reads shows no number.

Are you an author?

Is this your paper?

Claim it to add your note and be paid when agents cite it. Free.